Risk yönetimi: pozisyon büyüklüğü ve zarar kesme

Yatırım kararında yalnızca hangi hissenin seçildiği değil, o hisseye ne kadar sermaye ayrıldığı da önemlidir. Başarılı işlemlerin sayısı yüksek olsa bile tek bir pozisyonda aşırı risk almak büyük kayba yol açabilir. Pozisyon büyüklüğünü önceden belirlemek, bir işlemin portföyün tamamına verebileceği zararı sınırlamaya yardımcı olur.

İşlem başına risk

Temel fikir, her işlemde hesabın ne kadarını riske attığınızı önceden belirlemektir. Yaygın yaklaşım, tek bir işlemde hesabın küçük bir yüzdesinden fazlasını kaybetmemektir. Buradaki “risk”, pozisyonun büyüklüğü değil, zarar kesme seviyesine kadar kaybedebileceğiniz tutardır.

Hesap şöyle kurulur: riske atmayı kabul ettiğiniz tutarı, giriş fiyatı ile zarar kesme seviyesi arasındaki farka bölersiniz. Çıkan sayı, alabileceğiniz adettir.

Zarar kesme seviyesi nereye konur?

Zarar kesme seviyesini yalnızca kaybetmeyi göze aldığınız tutara göre belirlemek yanıltıcı olabilir. Önce yatırım gerekçenizin hangi fiyat seviyesinde geçerliliğini yitireceğini belirleyin, ardından kabul ettiğiniz toplam riske göre pozisyon büyüklüğünü hesaplayın. Bu sıra, fiyat seviyesi ile sermaye yönetimini birbirinden ayırmanızı sağlar.

Yoğunlaşma riski

Her pozisyonda ayrı ayrı yüzde bir risk alıyor olmanız, toplam riskinizin kontrollü olduğu anlamına gelmez. Aynı sektörden beş hisse tutuyorsanız, sektörü etkileyen tek bir haber beş pozisyonu birlikte vurur. Gerçek risk, pozisyonların birlikte hareket etme eğilimine bağlıdır.

Türkiye’den işlem yapanın ek riski

Dolar cinsi bir varlık tutarken iki riski üst üste taşırsınız: hissenin fiyat riski ve kur riski. Bu her zaman olumsuz değildir — kur yükselirken hisse yatay kalsa bile TL bazında kazanırsınız. Ancak riski hesaplarken hangi para biriminde düşündüğünüze karar vermeniz gerekir. Dolar bazında yüzde bir risk aldığınızı sanırken, TL bazında çok farklı bir tabloya bakıyor olabilirsiniz.